เมื่อวันที่ 14 เมษายน 2569 เวลา 14.00 น. ณ พระวิหาร วัดหลวง อำเภอบ้านหลวง จังหวัดน่าน นายนพรัตน์ ถาวงศ์ นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดน่าน เป็นประธานในพิธีเจริญพระพุทธมนต์ ภายใต้โครงการอนุรักษ์และสืบสานประเพณีสรงน้ำพระแก้วมรกต อำเภอบ้านหลวง จังหวัดน่าน
โครงการดังกล่าวจัดขึ้นโดยสภาวัฒนธรรมจังหวัดน่าน ร่วมกับสภาวัฒนธรรมอำเภอบ้านหลวง และพุทธศาสนิกชนในพื้นที่ ซึ่งได้สืบสานต่อเนื่องเป็นประจำทุกปีในช่วงเทศกาล สงกรานต์ เพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนได้ร่วมสรงน้ำสักการะพระแก้วมรกต อันเป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมือง
ในการนี้ องค์การบริหารส่วนจังหวัดน่านได้สนับสนุนงบประมาณดำเนินงาน จำนวน 170,000 บาท โดยนายก อบจ.น่าน พร้อมด้วยประธานสงฆ์ และนายอำเภอบ้านหลวง ได้ร่วมกันอัญเชิญพระแก้วมรกตออกจากที่ประดิษฐาน เพื่อนำมาตั้งให้พุทธศาสนิกชนได้สรงน้ำอย่างใกล้ชิด ท่ามกลางประชาชนที่เข้าร่วมพิธีจำนวนมาก
ประวัติ “พระแก้ว วัดบ้านหลวง”
พระแก้วมรกต วัดหลวง อำเภอบ้านหลวง เป็นพระพุทธรูปสำคัญของท้องถิ่น สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในศิลปะล้านนา มีลักษณะเป็นพระพุทธรูปแก้วสีเขียว (มิใช่แก้วมรกตแท้เช่นเดียวกับ พระแก้วมรกต (Emerald Buddha) วัดพระแก้ว กรุงเทพ) แต่เป็นพระแก้วที่ชาวบ้านเรียกตามความเชื่อและศรัทธา
ตามความเชื่อของชาวบ้านหลวง พระแก้วองค์นี้เป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ที่คุ้มครองชุมชน ให้ความร่มเย็นเป็นสุข และมีความเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตของชาวบ้านมาอย่างยาวนาน โดยเฉพาะในช่วงเทศกาลสงกรานต์ จะมีการอัญเชิญออกมาให้ประชาชนได้สรงน้ำเพื่อความเป็นสิริมงคล
ประเพณีสรงน้ำพระแก้วของอำเภอบ้านหลวงจึงถือเป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่สำคัญของจังหวัดน่าน สะท้อนถึงความศรัทธาในพระพุทธศาสนาและความสามัคคีของชุมชนที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน