ผู้สื่อข่าวรายงานว่าเพจอุทยานแห่งชาติทองผาภูมิ เผยรู้จักกันหรือยัง "เลียงผา" หรือ "เยือง" ราชาแห่งหน้าผาสูงชัน หนึ่งในสัตว์ป่าสงวนที่หายากและสำคัญที่สุดของประเทศไทย
เลียงผา (Serow) หรือชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Capricornis sumatraensis เป็นสัตว์กีบคู่จำพวกแพะ-แอนทีโลปในวงศ์ Bovidae ที่ได้รับการยกย่องให้เป็นหนึ่งในสัตว์ป่าสงวนที่หายากและสำคัญที่สุดของประเทศไทย ด้วยความสามารถในการปีนป่ายและทรงตัวบนหน้าผาหินปูนที่สูงชันได้อย่างคล่องแคล่ว จึงได้รับการขนานนามว่าเป็นเจ้าแห่งหน้าผา
เลียงผามีรูปร่างคล้ายแพะตัวใหญ่และบึกบึนกว่ากวางผา ขนตามลำตัวมีสีดำสนิทหรือเทาเข้ม ขนยาวหยาบ มีจุดสังเกตเฉพาะตัวคือแผงคอสีขาวหรือสีเทาอ่อนพาดยาวตั้งแต่ท้ายทอยไปจนถึงกลางหลัง และมีแต้มสีขาวบริเวณแก้มและใต้คาง ทั้งตัวผู้และตัวเมียมีเขา 1 คู่ เป็นรูปกรวยแหลมโค้งไปด้านหลังเล็กน้อยและมีรอยหยักเป็นวงแหวนชัดเจนบริเวณโคนเขา ซึ่งเป็นเขาแท้ที่ไม่ผลัดทิ้ง นอกจากนี้ยังมีต่อมกลิ่นขนาดใหญ่ใต้หัวตาสำหรับใช้ถูตามกิ่งไม้หรือโขดหินเพื่อประกาศอาณาเขตอีกด้วย
เลียงผาเป็นสัตว์ที่ปรับตัวเข้ากับสภาพภูมิประเทศที่สูงชันได้ดีเยี่ยม มักอาศัยอยู่ตามภูเขาหินปูน หน้าผาสูงชัน และป่าดิบเขา ที่ระดับความสูงตั้งแต่ไม่กี่ร้อยเมตรไปจนถึงกว่า 2,000 เมตรจากระดับน้ำทะเล ในประเทศไทยสามารถพบได้ตามผืนป่าอนุรักษ์ที่มีภูเขาหินปูนและหน้าผาสูงชันเกือบทุกภาค รวมถึงผืนป่าตะวันตกในจังหวัดกาญจนบุรี
พฤติกรรมในแต่ละวัน เลียงผามักอาศัยอยู่ตามลำพัง ยกเว้นในช่วงฤดูผสมพันธุ์หรือแม่กับลูก ออกหากินในช่วงเช้ามืดและช่วงเย็น ส่วนช่วงกลางวันมักหลบพักผ่อนตามเพิงผาหรือร่มไม้ พวกมันมีประสาทสัมผัสทั้งการมองเห็น การดมกลิ่น และการฟังเสียงที่ดีเยี่ยม หากพบภัยคุกคามจะส่งเสียงฟืดฟาดทางจมูกและกระโดดหลบหนีขึ้นหน้าผาสูงชันได้อย่างรวดเร็ว นอกจากนี้ยังว่ายน้ำเก่งและสามารถว่ายข้ามเกาะได้เช่นกัน
เลียงผากินพืชเป็นอาหารหลัก ได้แก่ ใบไม้อ่อน ยอดอ่อนของพืช หญ้า หน่อไม้ รวมถึงเปลือกไม้บางชนิด และมีความจำเป็นต้องลงมากินดินโป่งเพื่อเสริมแร่ธาตุที่สำคัญต่อร่างกาย
เนื่องจากสถานการณ์ในปัจจุบัน เลียงผาถูกประเมินว่าอยู่ในสถานภาพ "มีแนวโน้มใกล้สูญพันธุ์" (Vulnerable) ในระดับโลก และใกล้สูญพันธุ์ในธรรมชาติของไทย จึงได้รับความคุ้มครองสูงสุดตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 และถูกจัดอยู่ในบัญชีห้ามค้าโดยเด็ดขาดตามอนุสัญญา CITES
การอนุรักษ์เลียงผาจึงไม่เพียงแต่เป็นการปกป้องสัตว์ป่าสงวนที่สำคัญ แต่ยังเป็นการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพของระบบนิเวศภูเขาสูงและผืนป่าตะวันตกให้คงอยู่ต่อไป
ล่าสุดเมื่อวันที่ 18 พ.ย. 2569 เวลา 16.40 น.พบ “เลียงผา” สัตว์ป่าสงวนหายาก อวดโฉมรับลมหนาวบนเขาช้างเผือก อุทยานแห่งชาติทองผาภูมิ อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี การพบเห็นครั้งนี้สะท้อนถึงความอุดมสมบูรณ์ของผืนป่าตะวันตกและผลสำเร็จจากการลาดตระเวนเชิงคุณภาพอย่างต่อเนื่อง
โดยเจ้าหน้าที่จะยังคงเข้มงวดในการลาดตระเวนและร่วมมือกับชุมชนเพื่ออนุรักษ์สัตว์ป่าและความหลากหลายทางชีวภาพให้ยั่งยืนต่อไป
ขอบคุณ ภาพ : Warawut Khlaikhlueng ที่มา https://www.facebook.com/share/v/19wnLBQ6DU/
///////////////////////////////////
ทีมข่าวภูมิภาคกาญจนบุรี / ปรีชา ไหลวารินทร์