กาญจนบุรี : ชาวไทยเชื้อสายกะเหรี่ยงบ้านสะเนพ่อง ประกอบพิธีไหว้เจดีย์ไฟคืนวันออกพรรษา (ขึ้น 15ค่ำเดือน11) เพื่อถวายเป็นพุทธบูชา ตามคติความเชื่อและประเพณีตามวิถีของบรรพบุรุษ ส่วนที่วัดท่าขนุน พุทธศาสนิกชนร่วมทำบุญตักบาตรเทโวเนื่องในเทศกาลวันออกพรรษากันจำนวนมาก

ผู้สื่อข่าวรายงานว่าเมื่อเวลา 19.30 ของคืนวันที่ 26 พฤศจิกายน ที่ผ่านมา ที่บริเวณลานพิธีหน้าวัดสะเนพ่อง หมู่ที่ 1 ตำบลไล่โว่ อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี ชาวบ้านสะเนพ่อง ซึ่งเป็นชาวไทยเชื้อสายกะเหรี่ยงทุกเพศ วัย ได้เข้าร่วมพิธีไหว้เจดีย์ไฟ(บ่ากรุ่งมิ)  ซึ่งเป็นพิธีสำคัญจัดขึ้นในค่ำคืนวันออกพรรษา (ขึ้น15ค่ำ เดือน11)ของทุกปี เพื่อถวายเป็นพุทธบูชา ความเป็นสิริมงคล และต่อชะตาชีวิต ตามความเชื่อที่สืบทอดจากบรรพบุรุษ

แสงพระจันทร์เต็มดวงสว่างไสวทั่วผืนป่า ชาวไทยเชื้อสายกะเหรี่ยงในตำบลไล่โว่ต่างพร้อมใจกันประกอบพิธี “ไหว้เจดีย์ไฟ” หนึ่งในพิธีกรรมสำคัญประจำเทศกาลบุญออกพรรษา ที่จัดขึ้นทุกหมู่บ้านในพื้นตำบลไล่โว่

เจดีย์ไฟ (กรุ่งมิ) ของชาวกะเหรี่ยงจะสร้างขึ้นจากไม้ไผ่สานเป็นรูปทรงสี่เหลี่ยมคล้ายพีระมิด ใช้เป็นโครงสำหรับจุดเทียนบูชา โดยเทียนที่ใช้ทำพิธีนั้นฟั่นจากขี้ผึ้งธรรมชาติที่เก็บจากรังผึ้งป่าร้าง ซึ่งชาวบ้านเชื่อว่าเป็นของบริสุทธิ์และสะอาด ส่วนไส้เทียนทำจากเส้นด้ายที่ปลูกในไร่ข้าวของตนเอง และต้องใช้จำนวน “มากกว่าอายุของเจ้าของเทียน 1 เส้น” เช่น หากอายุ 40 ปี ต้องใช้ไส้เทียน 41 เส้น เพื่อเป็นเคล็ดแห่งการต่ออายุและเพิ่มพลังชีวิต

พิธีไหว้เจดีย์ไฟจะมีทั้งหมด 3 องค์ หลังจากที่ทุกคนได้นำเทียน และดอกไม้ ที่เตรียมมาจากบ้านไปปักไว้บนเจดีย์เป็นที่เรียบร้อยแล้ว  เจ้าพิธีซึ่งมักจะเป็นมัคคทายกหรือผู้อาวุโสที่ผ่านการบวชเรียนมา จะนำสวดสรรเสริญคุณพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ โดยบทสวดจะเป็นภาษากะเหรี่ยง (ท่าละ 3 รอบ) ก่อนจะเวียนเทียนรอบเจดีย์ 3 รอบ เป็นอันเสร็จสิ้นพิธีไหว้เจดีย์ไฟในค่ำคืนวันออกพรรษาที่ทุกคนรอคอย

นอกจากพิธีบูชาเจดีย์ไฟแล้ว ชาวบ้านยังร่วมกันปล่อยโคมลอยขึ้นสู่ท้องฟ้า ทั้งในเวลากลางวันและกลางคืน โดยเชื่อว่าเป็นการส่งเทวดาอารักษ์กลับสู่สวรรค์ หลังจากทำหน้าที่คุ้มครองหมู่บ้านตลอดช่วงเข้าพรรษา อีกทั้งยังเป็นการปล่อยเคราะห์ ปล่อยทุกข์โศก และสิ่งอัปมงคลให้ลอยหายไปกับแสงไฟของโคม

พิธีไหว้เจดีย์ไฟชาวบ้านสะเนพ่อง ถือเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่งดงาม ของชาวกะเหรี่ยงในเขต ตำบลไล่โว่ อำเภอสังขละบุรี ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความเรียบง่ายของวิถีชีวิต ความศรัทธาของชาวบ้านที่มีต่อพระพุทธศาสนา ความกตัญญูต่อบรรพบุรุษ และการดำรงรักษาประเพณี ความเชื่อของผู้คนเพื่อให้อยู่คู่ชุมชนต่อไป  

นายเสน่ห์ชัย ร่มไพรงาม ปราชญ์ชาวบ้าน บ้านสะเนพ่องกล่าวว่า............

สำหรับวันนี้ 27 ตุลาคม 2569 ที่บริเวณวัดท่าขนุน ศิษยานุศิษย์ ประชาชน ชุมชนร่วมทำบุญตักบาตรเทโว เนื่องในเทศกาลออกพรรษา ประจำปี 2569  โดยมีพระครูวิลาศกาญจนธรรม, รศ.ดร. เจ้าอาวาสวัดท่าขนุน นำพระภิกษุและสามเณร จำนวน 50 รูป เดินลงจากพระเจดีย์เจติยคีรีจำนวน 394 ขั้น เพื่อรับบิณบาตรจากพุทธศาสนิกชนที่ใส่บาตรตลอดทางจนถึงบริเวณศาลา 100 ปี หลวงปู่สาย

สำหรับการทำบุญวันออกพรรษา เรียกว่า การทำบุญตักบาตรเทโว หรือตักบาตรเทโวโรหณะ หรือตักบาตรดาวดึงส์ โดยประเพณีที่ปฏิบัติกันนั้นคือการนำข้าวต้มมัดและข้าวต้มลูกโยนมาใส่บาตร ประเพณีนี้สืบเนืองมาจากการเสด็จกลับจากการจำพรรษาที่สวรรค์ชั้นดาวดึงส์ของพระพุทธเจ้า ดังนั้นพุทธศาสนิกชนจึงมีความเชื่อว่าการออกมาตักบาตรในวันออกพรรษานั้นเสมือนการต้อนรับพระพุทธเจ้าที่เสด็จลงมาจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ จึงเป็นเหตุทำให้มีการตักบาตรกันอย่างล้นหลามในวันออกพรรษา หลังจากออกพรรษา 1 เดือนจะมีประเพณีเทศน์มหาชาติ ที่เหล่าพุทธศาสนิกชนจะร่วมกันทอดกฐิน โดยประเพณีเทศน์มหาชาติได้มีการสืบเนืองมาตั้งแต่สมัยโบราณและถือว่าการได้ฟังเทศน์มหาชาติจนจบนั้นจะได้รับผลบุญอันมหาศาลอีกด้วย
    //////////////////////////////////////
ทีมข่าวภูมิภาคกาญจนบุรี / ปรีชา   ไหลวารินทร์