จังหวัดน่าน ร่วมประชุมคณะกรรมาธิการการศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรมฯ หารือแนวทางบูรณะปฏิสังขรณ์ “วัดภูมินทร์” หลังได้รับผลกระทบจากอุทกภัยต่อเนื่อง 3 ปี เร่งหาแนวทางฟื้นฟูโบราณสถานสำคัญให้คงคุณค่าทางประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรม

วันที่ 14 กันยายน 2569 ณ ห้องประชุมชั้น 2 ศาลากลางจังหวัดน่าน ตำบลไชยสถาน อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน นางธิวลรัตน์ อังกินันทน์ ประธานคณะกรรมาธิการการศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม สภาผู้แทนราษฎร พร้อมด้วยคณะกรรมาธิการ ที่ปรึกษา และเจ้าหน้าที่รัฐสภา ร่วมประชุมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในจังหวัดน่าน เพื่อรับฟังข้อเท็จจริง สภาพปัญหา ความเสียหาย และแนวทางการแก้ไขปัญหากรณี วัดภูมินทร์ได้รับผลกระทบจากอุทกภัยและประสบปัญหาน้ำท่วมต่อเนื่องเป็นระยะเวลา 3 ปี ซึ่งส่งผลกระทบต่อสภาพพื้นที่ อาคารศาสนสถาน และองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรม

การประชุมครั้งนี้มีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อรวบรวมข้อมูลสภาพความเสียหายและข้อเท็จจริงจากหน่วยงานผู้รับผิดชอบ ตลอดจนรับฟังข้อเสนอเกี่ยวกับแนวทางการ บูรณะปฏิสังขรณ์และฟื้นฟูวัดภูมินทร์ ให้สามารถกลับมามีความมั่นคงแข็งแรงและใช้งานได้อย่างเหมาะสม โดยคำนึงถึงหลักการอนุรักษ์โบราณสถานและศาสนสถาน ตลอดจนรักษารูปแบบทางสถาปัตยกรรม ศิลปกรรม และอัตลักษณ์ดั้งเดิมของวัดให้มากที่สุด
วัดภูมินทร์ มรดกทางศาสนา ศิลปกรรม และประวัติศาสตร์ของจังหวัดน่าน

วัดภูมินทร์ ถือเป็นโบราณสถานและศาสนสถานที่มีความสำคัญอย่างยิ่งของจังหวัดน่าน มีคุณค่าในหลายมิติ ทั้งด้านพระพุทธศาสนา ประวัติศาสตร์ สถาปัตยกรรม ศิลปกรรม และวัฒนธรรมท้องถิ่น อีกทั้งเป็นสถานที่สำคัญที่สะท้อนถึงรากเหง้าและอัตลักษณ์ของศิลปวัฒนธรรมล้านนา

วัดภูมินทร์มีประวัติการก่อสร้างและการบูรณะปฏิสังขรณ์สืบเนื่องมาแต่โบราณ โดยมีลักษณะทางสถาปัตยกรรมที่โดดเด่นและเป็นเอกลักษณ์ โดยเฉพาะพระอุโบสถที่มีรูปแบบสถาปัตยกรรมอันเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง รวมถึง จิตรกรรมฝาผนังภายในวัด ซึ่งเป็นหลักฐานสำคัญในการศึกษาประวัติศาสตร์ ศิลปวัฒนธรรม ความเชื่อ และวิถีชีวิตของผู้คนในอดีต

โดยเฉพาะภาพจิตรกรรม “ปู่ม่าน–ย่าม่าน” หรือภาพกระซิบรักบันลือโลก ซึ่งเป็นผลงานศิลปกรรมที่มีชื่อเสียงและกลายเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์สำคัญของจังหวัดน่าน สะท้อนให้เห็นถึงความงดงามและเอกลักษณ์ของศิลปะล้านนา ตลอดจนวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของผู้คนในยุคสมัยที่ผ่านมาด้วยคุณค่าดังกล่าว การบูรณะปฏิสังขรณ์วัดภูมินทร์จึงจำเป็นต้องดำเนินการด้วยความระมัดระวังและอยู่บนพื้นฐานของหลักวิชาการด้านการอนุรักษ์ โดยเฉพาะการพิจารณาผลกระทบจากน้ำท่วมซ้ำซาก ซึ่งอาจส่งผลต่อความมั่นคงของโครงสร้าง วัสดุส่วนประกอบของอาคาร พื้น ผนัง งานประดับตกแต่ง ตลอดจนสภาพแวดล้อมโดยรอบโบราณสถาน

หารือแนวทางฟื้นฟูและป้องกันผลกระทบจากอุทกภัยในระยะยาว

ที่ประชุมได้ร่วมกันพิจารณาสภาพปัญหาและผลกระทบที่เกิดขึ้นจากอุทกภัยในช่วงที่ผ่านมา พร้อมหารือถึงแนวทางการบูรณะปฏิสังขรณ์ในส่วนที่ได้รับความเสียหาย ตลอดจนแนวทาง ป้องกันและลดผลกระทบจากปัญหาน้ำท่วมที่อาจเกิดขึ้นซ้ำในอนาคต เพื่อให้การฟื้นฟูวัดภูมินทร์ไม่เป็นเพียงการซ่อมแซมความเสียหายที่เกิดขึ้นแล้ว แต่สามารถเพิ่มความพร้อมในการรับมือกับภัยพิบัติและรักษาสภาพโบราณสถานให้มีความมั่นคงในระยะยาว

นอกจากนี้ ยังมีการหารือเกี่ยวกับระเบียบ กฎหมาย หลักเกณฑ์ด้านการอนุรักษ์โบราณสถาน ตลอดจนแนวทางการสนับสนุนงบประมาณตามภารกิจและอำนาจหน้าที่ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การดำเนินงานสามารถขับเคลื่อนไปได้อย่างเป็นระบบ มีความถูกต้องตามกฎหมาย และสอดคล้องกับหลักวิชาการ

การบูรณะปฏิสังขรณ์จะต้องให้ความสำคัญกับการรักษา คุณค่าความแท้ดั้งเดิมของโบราณสถาน ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบสถาปัตยกรรม วัสดุ เทคนิคการก่อสร้าง รายละเอียดทางศิลปกรรม และองค์ประกอบที่เกี่ยวข้อง เพื่อป้องกันไม่ให้การซ่อมแซมส่งผลกระทบต่อคุณค่าทางประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรมของวัดภูมินทร์

คณะกรรมาธิการฯ เตรียมนำข้อมูลผลักดันแนวทางสนับสนุนการฟื้นฟู

คณะกรรมาธิการการศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม สภาผู้แทนราษฎร มีหน้าที่และอำนาจในการพิจารณาศึกษา ตรวจสอบข้อเท็จจริง และเสนอแนวทางเกี่ยวกับการอุปถัมภ์ ทำนุบำรุง และคุ้มครองศาสนา ตลอดจนการอนุรักษ์และส่งเสริมศิลปะ ขนบธรรมเนียมประเพณี วัฒนธรรมท้องถิ่น และภูมิปัญญาของไทย จึงให้ความสำคัญกับกรณีวัดภูมินทร์ ซึ่งเป็นทั้งศาสนสถานและแหล่งมรดกทางศิลปวัฒนธรรมที่สำคัญของจังหวัดน่าน

ทั้งนี้ คณะกรรมาธิการฯ จะนำข้อมูล ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับความเสียหาย ข้อเสนอจากจังหวัดน่าน วัด และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนแนวทางการแก้ไขปัญหาที่ได้จากการประชุมครั้งนี้ ไปประกอบการพิจารณาเพื่อหาแนวทางสนับสนุนการฟื้นฟูและบูรณะปฏิสังขรณ์วัดภูมินทร์ รวมถึงการพิจารณาแนวทางป้องกันผลกระทบจากอุทกภัยในอนาคตตามความเหมาะสม

จังหวัดน่านและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมุ่งหวังให้การดำเนินงานดังกล่าวสามารถ ฟื้นฟูวัดภูมินทร์ให้กลับมามีความมั่นคง แข็งแรง และปลอดภัย พร้อมรักษารูปแบบและคุณค่าดั้งเดิมของโบราณสถาน ตลอดจนอนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนังและงานศิลปกรรมอันทรงคุณค่าให้คงอยู่เป็นมรดกทางศาสนา ศิลปวัฒนธรรม และประวัติศาสตร์ของจังหวัดน่าน เพื่อส่งต่อให้ประชาชน เยาวชน และคนรุ่นหลังได้ศึกษา เรียนรู้ และภาคภูมิใจในอัตลักษณ์ของเมืองน่านต่อไป

ประสิทธิ์ สองเมืองแก่น จ.น่าน รายงาน