จังหวัดชัยภูมิเตรียมจัดงานประเพณี “ผีสุ่ม บุญเดือนสิบ” ประเพณีโบราณของชาวบ้านเสี้ยวน้อย ตำบลบ้านเล่า อำเภอเมืองชัยภูมิ ระหว่างวันที่ 11–13 กันยายน 2569 มุ่งสืบสานวัฒนธรรมท้องถิ่นและความเชื่อเรื่องการทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้บรรพบุรุษ และผีไร้ญาติที่ไม่มีญาติทำบุญให้ พร้อมเปิดพื้นที่ให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวสัมผัสวิถีวัฒนธรรมอีสานที่หาชมได้ยาก

ชัยภูมิ เมื่อวันที่ 20 สิงหาคม 2569 ที่ผ่านมา ณ ศูนย์การค้าโรบินสัน ไลฟ์สไตล์ ชัยภูมิ มีการแถลงข่าวการจัดงาน โดยมี นางสาวกานต์จรัส เอียดทองใส รองผู้ว่าราชการจังหวัดชัยภูมิ เป็นประธาน พร้อมด้วยนายชูชีพเศวตกมลรองนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดชัยภูมิพร้อมด้วย ท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดชัยภูมิ วัฒนธรรมจังหวัดชัยภูมิ นายกองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านเล่า และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ร่วมแถลงข่าวและเตรียมความพร้อมการจัดงาน

วันที่ 11 กันยายน มีกิจกรรมพิธีสงฆ์ ทำบุญข้าวสากลอยฟ้า ผ้าป่ากองบุญข้าวสากลอยฟ้า สะเดาะเคราะห์ต่อชะตา และชมตลาดชุมชน ก่อนปิดท้ายด้วยมหรสพและการแสดงในช่วงค่ำ

วันที่ 12 กันยายน จัดขบวนแห่ประชาสัมพันธ์ “ผีสุ่ม” จากบริเวณวงเวียนเจ้าพ่อพญาแล ผ่านเส้นทางสำคัญในเขตย่านกลางเมืองชัยภูมิ พร้อมพิธีบวงสรวงเจ้าพ่อพญาแลขออนุญาตก่อนเล่นและแห่ผีสุ่ม จากนั้นช่วงบ่ายมีกิจกรรม ณ วัดสมศรี บ้านเสี้ยวน้อย และการแสดงจากสถานศึกษา ก่อนชมมหรสพในช่วงค่ำ

วันที่ 13 กันยายน ซึ่งเป็นวันสำคัญของงาน ผู้ร่วมขบวนตั้งขบวน ณ สนามโรงเรียนบ้านเสี้ยวน้อย ก่อนแห่ผีสุ่มไปยังวัดสมศรี โดยมีนายอนันต์ นาคนิยมผู้ว่าราชการจังหวัดชัยภูมิเป็นประธานเปิดขบวน พร้อมพิธีบวงสรวงและเปิดงาน ไฮไลต์คือการประกวดผีสุ่มประเภท สวยงามและความคิดสร้างสรรค์จาก 15 หมู่บ้าน การถวายข้าวสาก และอุทิศส่วนกุศลให้ผีบ้าน ผีปู่ย่าตายาย และผู้ล่วงลับที่ไม่มีญาติทั้งหลาย

อีกหนึ่งกิจกรรมสำคัญคือการรวบรวม “กองข้าวสาก” เพื่อนำไปแบ่งปันเป็นทานแก่ผู้ยากไร้และผู้พิการในทุกหมู่บ้านของตำบลบ้านเล่า สะท้อนหัวใจของประเพณีที่ผสานทั้งความเชื่อ ความกตัญญู และการแบ่งปันเข้าด้วยกัน

สำหรับ “ผีสุ่ม” เป็นความเชื่อที่สืบทอดกันมาแต่โบราณของชาวบ้านเสี้ยวน้อย เชื่อมโยงกับประเพณีบุญเดือนสิบหรือบุญข้าวสากของชาวอีสาน ซึ่งลูกหลานจะทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้บรรพบุรุษที่ล่วงลับ ขณะเดียวกันยังมีความเชื่อเกี่ยวกับผู้ล่วงลับที่ไม่มีญาติหรือไม่มีลูกหลานทำบุญให้ จึงออกมารับส่วนบุญจากกองบุญต่าง ๆ และนำ “สุ่มไก่” มาคลุมศีรษะและร่างกายเพราะ จนกลายเป็นเอกลักษณ์ของการละเล่น “ผีสุ่ม”

ประเพณีดังกล่าวจึงไม่ได้เป็นเพียงการละเล่นพื้นบ้าน หากแต่เป็น กุศโลบายทางวัฒนธรรม ที่สอดแทรกแนวคิดเรื่องความกตัญญู การไม่ลืมบรรพบุรุษ การแบ่งปัน และความสามัคคีของคนในชุมชน

ตลอดทั้ง 3 วัน ยังมีกิจกรรมการละเล่นพื้นบ้าน ตลาดชุมชน ร้านค้า และมหรสพ เปิดโอกาสให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวได้สัมผัสวิถีชีวิตและวัฒนธรรมท้องถิ่นของชาวชัยภูมิอย่างใกล้ชิด

จังหวัดชัยภูมิขอเชิญชวนประชาชนและนักท่องเที่ยวร่วมงาน “ผีสุ่ม บุญเดือนสิบ” ระหว่างวันที่ 11–13 กันยายน 2569 สัมผัสตำนานและสีสันประเพณีพื้นบ้านที่มีเอกลักษณ์ พร้อมร่วมสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมของชาวบ้านเสี้ยวน้อยให้คงอยู่คู่จังหวัดชัยภูมิต่อไป
อธิวัฒน์ เตียเจริญภักดี
จังหวัดชัยภูมิรายงาน