เปิดไฮไลท์วันกุ้งไทยครั้งที่ 35 เจ้าของฟาร์มต้นแบบ เปิดกลยุทธ์เลี้ยงกุ้งอย่างไรให้สำเร็จอย่างยั่งยืน

ปัจจุบันประเทศไทยสามารถผลิตกุ้งได้ปีละ 2.5 แสนตันต่อเนื่องมาตลอดระยะเวลาหลายปี โดยเกษตรกรยังต้องเผชิญกับความท้าทายจากโรค เช่น หัวเหลือง ตัวแดงดวงขาว EMS EHP และขี้ขาว ขณะที่ระบบป้องกันโรคทำให้ต้นทุนการผลิตสูงขึ้น

นายเอกพจน์   ยอดพินิจ นายกสมาคมกุ้งไทย ในฐานะผู้ก่อตั้งยอดพินิจฟาร์ม กล่าวบรรยายหัวข้อ ฟาร์มเลี้ยงต้นแบบสู่ความสำเร็จ เริ่มต้นนำ ทำกำไร โดยเล่าประสบการณ์จากโมเดลยอดพินิจฟาร์ม ซึ่งโฟกัส ที่อัตราการรอด ไม่ใช่ราคา  เน้นบริหารสิ่งที่ควบคุมได้ คือ อัตรารอด สายพันธุ์ (CPF) คุณภาพอาหาร การหมุนเวียนและออกซิเจน ระบบไบโอซีเคียวริตี้ การจัดการฟาร์ม การบริหารความเสี่ยง การตรวจโรคและการติดเชื้อ ส่วนราคากุ้งตลาดโลก และสภาพอากาศเป็นสิ่งที่ควบคุมไม่ได้

“ยอดพินิจฟาร์มใช้ 5 กลยุทธ์ในการดูแลฟาร์ม คือ ความเร็วคือความปลอดภัย   ความสะอาดเอาชนะทุกโรค ฤดูกาลที่เหมาะสม การหมุนเวียนน้ำและออกซิเจน และยกระดับตัวเองให้เป็นผู้ประกอบการ”

ยกตัวอย่างการ บริหารความเสี่ยงโดยใช้ลูกกุ้ง SuperPL รอบการเลี้ยงสั้น อัตรารอดสูง ความหนาแน่นพอดี เลี้ยงนานก็เสี่ยงนาน ลดเวลาเลี้ยงลงเท่ากับลดความเสี่ยง ต้นปี 120,000 ตัว/ไร่ ปลายปี 100,000 ปี/ตัว/ไร่ ไซส์ 26-24 ตัว/กก. ประหยัดค่าไฟไปถึง 1-2 เดือน สิ่งสำคัญคือการดูแลความสะอาดของบ่อ จนสามารถเอาชนะทุกโรค โดยย้ำกว่าบ่อเก่าไม่ใช่ปัญหาถ้ามีความพร้อม และทำตามไบโอซีเคียวเช็คลิสต์ให้ครบหรือทำให้

สำหรับสภาพอากาศนั้น แม้ว่าเราไม่สามารถควบคุมสภาพภูมิอากาศได้ แต่เราคำนึงถึงฤดูกาลที่เหมาะสม รู้ว่าเมื่อไหร่ควรหยุด ฤดูกาลผลิตสภาพอากาศดีความเสี่ยงต่ำ ก.พ. – พ.ย. ส่วนเดือน ม.ค.-ธ.ค. หยุดเลี้ยง  และกุ้งที่ฟาร์มต้องไปถึงโรงงานให้เร็วที่สุด ยกระดับตัวเองให้เป็นผู้ประกอบการ มาตรฐานฟาร์มทำให้ขายกุ้งง่ายเพราะ ASC ( Aquaculture Stewardship Council (ASC) ASC เป็นมาตรฐานสาหรับฟาร์มเพาะเลี้ยงสัตว์น้าที่มีความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม ของสหภาพยุโรป)

การทำมาตรฐานฟาร์มทำให้ฟาร์มมีความสะอาดมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ต้องปลอดสารตกค้าง โลว์คาร์บอน ตลาดภายในประเทศจะเติบโตขึ้นมากถ้าทำให้กุ้งสดถึงมือครัวเรือนในบ้าน ทุกเทศกาลกินเจจะปลูกผักบุ้งปลอดสารในฟาร์มได้ถึง 7 ตันปลูกมาเกือบ 10 ปี

 ด้านนายไพโรจน์ อภิรักษ์นุสิทธิ์ ผู้อำนวยการใหญ่ ธุรกิจสัตว์น้ำครบวงจร เขตประเทศไทย บริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) ได้บรรยายพิเศษหัวข้อ“ทีเด็ด ก้าวข้ามวิกฤต พิชิตการเลี้ยง สู่ความสำเร็จที่ยั่งยืน” โดยชี้ให้เห็นถึงสถานการณ์การเลี้ยงกุ้งไทยที่ยังคงเผชิญความท้าทาย แต่สามารถพลิกวิกฤตเป็นโอกาสด้วยการจัดการที่มีประสิทธิภาพ การดูแลจัดการต้นทุนการผลิต และการรักษาคุณภาพสินค้าได้สูงเป็นไปตามมาตรฐาน

 “กลยุทธ์สำคัญในการเลี้ยงเพื่อเผชิญกับความท้าทาย คือ 3 สูง -1 ต่ำ – 0  (3-1-0)  โดย 3 สูง ประกอบด้วย อัตรารอดสูง ผลผลิตสูง โตเร็ว ส่วน 1 ต่ำ หมายถึง ต้นทุนค่าอาหารและค่าลูกกุ้งต่ำ และ 0 หมายถึง ความเสียหายเป็นศูนย์ ไม่มีเลย เพราะความเสียหายมาก ยิ่งทำให้เกิดต้นทุนแฝงสูง ตามไปด้วย  เช่น ถ้าการเลี้ยงเสียหาย 10% ต้นทุนแฝง 5 บาท แต่ถ้าความเสียหาย 50% ต้นทุนแฝงจะกระโดดไปเป็น 40 บาท”

 เช่นเดียวกับ อัตรารอดที่หายไปจะทำให้ต้นทุนเพิ่มขึ้น เช่น อัตรารอดลดลง 20% ทำให้ต้นทุนอาหารเพิ่มขึ้น 10–12 บาท/กก. ต้นทุนลูกกุ้งเพิ่มขึ้น 20% และหากกุ้งไซส์ใหญ่ช่วยลดต้นทุนลูกกุ้งได้ถึง 50% การที่เลี้ยงกุ้งโตเร็วขึ้น 10 วัน ลดต้นทุนได้ 10 บาท/กก.

“ความสามารถในการทำกำไร มาจากการเลี้ยงที่ให้ผลผลิตสูงและคุณภาพดี กุ้งสุขภาพแข็งแรง ปลอดสารตกค้าง การจัดการที่ดี บ่อสะอาด เช่น ดูดตะกอน ควบคุมคุณภาพน้ำ และการให้อาหารที่เหมาะสม ต้นทุนต่ำ อัตรารอดสูง โตเร็ว ซึ่งต้องปรับมุมมองว่าการเพิ่มผลผลิตให้สูงไม่ใช่การปล่อยกุ้งแน่น ต้องปล่อยตามความเหมาะสมตามความสามารถในการรองรับผลผลิต ทำให้เกิดสภาพการเลี้ยงที่ดีผลผลิตก็จะดีมีคุณภาพ”