ที่บริเวณหนองดินดำ บ้านนาน้อย ตำบลเหล่าพัฒนา อำเภอนาหว้า จังหวัดนครพนม พื้นที่รอยต่อกับบ้านนาเมืองน้อย ต.อากาศ อ.อากาศอำนวย จ.สกลนคร บรรยากาศเป็นไปอย่างคึกคัก เมื่อบรรดาเซียนแหเซียนยอนับร้อยและประชาชนจากหลายพื้นที่แห่เดินทางมาซื้อบัตรเข้าร่วมกิจกรรม “ลงแขกจับปลา” ท่ามกลางความคึกครื้นและรอยยิ้มของชาวบ้านทั้งสองฝั่งพื้นที่

หนองดินดำซึ่งเป็นหนองน้ำสาธารณประโยชน์ที่ชาวบ้านร่วมกันดูแลและอนุรักษ์มานานกว่า 5 ปี ได้เปิดให้จับปลาเป็นกรณีพิเศษ เพื่อระดมทุนจัดซื้อเก้าอี้ส่วนกลางไว้ใช้ในกิจกรรมของหมู่บ้าน โดยเปิดจำหน่ายบัตรราคา 200–250 บาท ให้ผู้สนใจได้ร่วมจับปลาแบบวิถีพื้นบ้าน ใช้อุปกรณ์ดั้งเดิม อาทิ แห ยอ และเครื่องมือประมงพื้นบ้านที่เรียกว่า “สะดุ้ง” หรือยอซึ่งได้รับความสนใจจากบรรดาเซียนหาปลาเป็นอย่างมาก

ปลาที่พบในหนองดินดำเป็นปลาธรรมชาติ อาทิ ปลาค้าว ปลาตองกราย ปลาตะเพียน ปลานางแดง ปลาขาว และปลาอื่นๆทุกประเภท ซึ่งเป็นปลาที่อพยพมาจากแม่น้ำยาม แม่น้ำศรีสงคราม และแม่น้ำโขงในช่วงฤดูน้ำหลาก ทำให้กิจกรรมครั้งนี้ถูกใจนักหาปลาทั้งสายจริงจังและสายวิถีชุมชน

หนึ่งในเซียนหาปลาเปิดเผยว่า เดินทางมาปักหลักรอตั้งแต่กลางคืน เพื่อเตรียมอุปกรณ์และจับจองบัตร บางรายเดินทางมาจากจังหวัดอุดรธานี หลังทราบข่าวการเปิดขายบัตรลงแขกจับปลา โดยระบุว่าคุ้มค่ากับการเดินทาง ภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมงสามารถจับปลาได้จำนวนมาก บางส่วนแบ่งขายให้พ่อค้าแม่ค้าที่มารับซื้อถึงพื้นที่ สร้างรายได้กว่า 3,000 บาท ขณะที่บางส่วนก็นำกลับไปบริโภคในครัวเรือน

ด้าน นายดาบชัย นามเสาร์ อายุ 57 ปี ผู้ใหญ่บ้านนาน้อย เปิดเผยว่า หนองดินดำเป็นแหล่งน้ำสาธารณะที่ชาวบ้านทั้งสองพื้นที่ร่วมกันดูแล โดยปกติจะงดจับปลาเพื่อการอนุรักษ์และขยายพันธุ์ปลา แต่เนื่องจากหมู่บ้านขาดงบประมาณในการจัดหาเก้าอี้ส่วนกลางหรืออุปกรณ์ส่วนรวมสำหรับชาวบ้าน คณะกรรมการจึงมีมติเห็นชอบให้จัดกิจกรรมลงแขกจับปลาเป็นกรณีพิเศษ ซึ่งนอกจากจะสร้างรายได้แล้ว ยังช่วยสืบสานวิถีชีวิตและภูมิปัญญาพื้นบ้านให้คงอยู่ต่อไป

กิจกรรมครั้งนี้นับเป็นอีกหนึ่งตัวอย่างของพลังชุมชน ที่สามารถนำทรัพยากรท้องถิ่นมาบริหารจัดการอย่างมีส่วนร่วม เกิดรายได้หมุนเวียน พร้อมสร้างความสามัคคีให้กับชาวบ้านในพื้นที่อย่างยั่งยืน และในบริเวณหนองดินดำจุดที่ 2 จะเปิดให้ลงแขกจับปลาอีกครั้งในวันที่  31 มกราคม 69 นี้ ผู้วที่สนใจสามารถเดินทางไปร่วมกิจกรรมได้.

///////////////////////// วัฒนะ แก้วก่า /สกลนคร 0819541528